Het is elf uur 's avonds. Je pakt je telefoon voor nog even het nieuws. Een uur later lees je over een oorlog, een overstroming en een politicus die iets heeft gezegd. Je voelt je slechter dan toen je begon. Toch scroll je door.
Wat is doomscrollen?
Blijven lezen in negatief nieuws, ook als het je slechter laat voelen. Onderzoekers beschrijven het als een bijna dwangmatige gewoonte, versterkt door oneindig scrollen en algoritmes die je blijven voeden. Of je het een verslaving mag noemen, is niet uitgemaakt. Ik hou het daarom bij gedrag.
Wat het met je doet
Een recente meta-analyse koppelt doomscrollen aan meer angst, somberheid en stress, en aan minder welzijn. Wat oorzaak is en wat gevolg, kan dat onderzoek niet vaststellen. Waarschijnlijk werkt het twee kanten op: wie onrustig is, zoekt vaker nieuws, en het nieuws maakt onrustiger.
Waarom blijven we hangen?
Voor een deel is dat ontwerp. Berichten met morele emotie verspreiden zich beter. In een groot onderzoek naar sociale media nam het delen toe met zo'n 20 procent per moreel-emotioneel woord. Een latere replicatie vond een kleiner effect, ruim 10 procent. Platforms verdienen aan aandacht, en wat aandacht trekt, krijgt ruimte. Voor een deel zit het ook in ons. Angst om iets te missen hangt sterk samen met doomscrollen.
De andere kant: wegkijken
Steeds meer mensen haken af. Volgens het Reuters Institute zegt 42 procent nieuws soms of vaak te vermijden, tegen 29 procent in 2017. Begrijpelijk. Maar bij klimaat en extreemrechts wil ik wel weten wat er speelt. Geïnformeerd zijn en leeglopen zijn niet hetzelfde.
Vastgeschroefd tussen de ramen
Met de hond loop ik er bijna elke dag langs. Een gevel met een vogelhuisje, een opgerolde tuinslang, een heg die gesnoeid moet worden. En daarboven, in rode letters: OMVOLKING.
Wat kan helpen
Het onderzoek naar wat helpt staat nog in de kinderschoenen. Dit zijn gangbare adviezen. Kies een of twee vaste momenten voor nieuws. Lees niet in bed. Bepaal bewust welke bronnen je volgt. En bedenk wat je ervoor in de plaats doet: een boek lezen of tekenen.
Meer over hoe je telefoon je maakproces beïnvloedt lees je in Waarom je telefoon je creativiteit vermoordt en wat je eraan kunt doen.
Hoe houd jij de grens tussen op de hoogte blijven en leeglopen? Heb je een vaste regel?
Claudia